Letterlijke Portretten, Figuurlijke Brieven - Eva van Bemmelen

vrij 3 - zat 4 oktober 14u - 18u

vrij 10 oktober 14u - 18u

FINISSAGE zat 11 oktober 15u - 19u

Interview en tekst door Guy Woueté, voor Archipel XPO, Antwerp, 2025

(voor EN versie, schrol naar beneden)

(For EN version, scroll down)

(NL)

Schilderen als Taal, Taal als een Aanraking 

Archipel XPO verwelkomt Eva van Bemmelen met haar eerste solotentoonstelling ‘Letterlijke Portretten, Figuurlijke  Brieven’in Archipel, Antwerpen. 

Voor de Nederlandse kunstenaar Eva van Bemmelen (°1993) is schilderen onlosmakelijk verbonden met taal. Haar werk  balanceert tussen typografie en abstractie en is gevormd door zowel haar achtergrond in boekontwerp als haar ervaring  met dyslexie. Ze beschrijft hoe ze klanken en vormen waarneemt alsof het woorden zijn. Deze vertaalt ze naar  monumentale maar toch delicate werken waarin letters portretten worden. Leestekens bepalen het ritme en woorden  openen ruimtes voor relaties.  

Van Bemmelen begon haar carrière als boekontwerper, waarbij ze visuele talen ontwikkelde voor andermans verhalen. In  het geheim schilderde ze kleine werkjes, totdat een masteropleiding Beeldende Kunst in Arnhem haar het zelfvertrouwen  gaf om haar eigen pad te volgen. 

„Ik wilde altijd al schilder worden,“ herinnert ze zich, „maar ik durfde het niet. Mijn ouders spoorden me aan om iets met  zekerheid te kiezen. Nu, met het schilderen, heb ik eindelijk het gevoel dat ik mijn stem heb gevonden.“ 

Haar eerste solotentoonstelling, Letterlijke Portretten, Figuurlijke Brieven, laat deze stem helder doorklinken. De titel geeft  ‘letterlijk’ en ‘figuurlijk’ een dubbele betekenis door letters als figuren te behandelen. In het Engels heeft het woord letters  ook nog een andere dubbele betekenis: ‘brieven’ (geschreven correspondentie) en ‘letters’ (tekens van het alfabet).  Hiermee creëert ze begrip door middel van abstractie, zonder te oordelen. “Het gaat niet om het aanleren van wat goed  of fout is,” zegt ze. “Het gaat om het creëren van ruimte voor gesprek, voor elkaars taal, voor begrip.” 

Veel werken nemen de vorm aan van portretten in letters: een monumentale g voor haar moeder Greta, geschilderd  als een omhelzing; twee A’s, rechtop en ondersteboven, opgedragen aan haar overleden tante Ada, een begin én een  einde. Andere werken keren terug naar sporen uit haar kindertijd: een briefje dat ze op vierjarige leeftijd schreef (“Ik ben  met alles tevreden”), een boodschappenlijstje in kinderlijke spelling (“pataten en pistolees”), of de ritmische oefeningen  van haar eerste pianolessen, vertaald naar grafische tekens (“appels met peren vergelijken”). 

Deze fragmenten laten zien hoe ze schrift benadert: als symbool en als klank, nooit vastomlijnd, maar altijd in relatie. “Een pistolees is een spelfout,” merkt ze op, “maar zodra je de definitie loslaat verandert het in een pure vorm, een  symbool dat op zichzelf staat.” Die openheid zet zich voort in haar weerbericht-schilderijen, waarin meteorologische  voorspellingen veranderen in poëtische landschappen, registraties van tijd en atmosfeer. 

Typografische tekens zijn voor Van Bemmelen levende karakters. Cirkels keren terug als motieven van eenheid en voort gang. Leestekens worden gebaren van gedachten en emoties. Haar scenografie versterkt dit idee: de tentoonstelling is  opgevat als “een lange zin die eindigt met een komma, niet met een punt”, een ruimte waarin de toeschouwer letterlijk  door de taal wandelt. Haar achtergrond in het boekenvak blijft voelbaar; boeken, net als tentoonstellingen, zijn reeksen  van ruimtes en ritmes. 

De werken zijn diep persoonlijk, maar ze verzetten zich tegen afsluiting. Letters bewegen tussen geheimen en collectieve  herkenning, en openen ruimte voor de associaties van de toeschouwer. “Dat vind ik mooi,” zegt ze. “Het gaat erom meerdere lezingen toe te laten, niet om één betekenis vast te leggen.” 

Met het oog op de toekomst werkt Van Bemmelen aan nieuwe reeksen in kleur en experimenteert ze met kleisculpturen,  geïnspireerd op oude schriftsystemen. Wat blijft, is haar toewijding aan het stellen van vragen. “Vragen stellen is het  allerbelangrijkste,” zegt ze. “Het is hoe we veranderen, hoe we elkaar begrijpen.” 

In Letterlijke Portretten, Figuurlijke Brieven nodigt Eva van Bemmelen ons uit om schilderkunst te lezen als zowel tekst  als klank, herinnering als ontmoeting. Een ruimte waar letters de intimiteit van portretten dragen, en waar abstractie een  vorm herkenning wordt. 

(EN)

Painting as Language, Language as Care.

Archipel XPO welcomes artist Van Bemmelen with her first solo exhibition Letterlijke Portretten n Figuurlijke Brieven in Archipel, Antwerp. 

For Dutch artist Eva van Bemmelen (b.1993), painting is inseparable from language. Her practice unfolds between  typography and abstraction, shaped both by her background in book design and her experience of dyslexia. She  describes perceiving sounds and shapes as if they were words, translating this into monumental yet delicate works where  letters become portraits, punctuation becomes rhythm, and words become spaces of relation. 

Van Bemmelen began her career as a book designer, building visual languages for other people’s stories. Secretly, she  painted small works until a Master’s in Fine Arts in Arnhem gave her the courage to step into her own path. “I always wanted to be a painter”, she recalls, “but I didn’t dare. My parents encouraged me to choose something secure.  Now, with painting, I feel I’ve finally found my voice.” 

Her first solo exhibition, Letterlijke Portretten en Figuurlijke Brieven (Literal Portraits and Figurative Letters), presents this  voice with clarity. The title plays on the dual meaning of “letters”, both alphabetic signs and correspondence, and frames  her attempt to foster understanding through abstraction rather than judgment. “It’s not about teaching what is right or  wrong”, she says. “It’s about creating space for conversation, for love. 

Many works take the form of portraits in letters: a monumental g for her mother Greta, painted as an embrace; two As,  upright and inverted, dedicated to her late aunt Ada, marking both beginning and end. Other works revisit childhood tra ces: a note she wrote at age four (“Ik ben met alles tevreden”), a shopping list in a child’s spelling (“pataten, pistolees”),  or the rhythmic exercises of her first piano lessons, translated into graphic marks. 

These fragments reveal her understanding of writing as both symbol and sound, never fixed but always relational. “A pistole is a misspelling, but once you take away the definition, it becomes pure form, pure symbol”, she notes. This  openness extends to her weather-forecast paintings, where meteorological reports become poetic landscapes, records  of time and atmosphere. 

Typographic signs, for Van Bemmelen, are living characters. Circles recur as motifs of unity and continuation.  Punctuation marks become gestures of thought and emotion. Her scenography reinforces this: the exhibition is imagined  as a “long sentence ending in a comma, not a period”, a place where viewers walk inside language itself. Her  background in bookmaking remains tangible, books, like exhibitions, are sequences of rooms and rhythms. 

The works are deeply personal, yet they resist closure. Letters slip between private meaning and collective recognition,  opening space for viewers’ own associations.“I like that”, she says. “It’s about allowing multiple readings, not fixing  meaning.” 

Looking ahead, Van Bemmelen is developing new series in color and experimenting with clay sculptures inspired by  ancient writing systems. What remains constant is her commitment to questioning. 

“Asking questions is the most important thing”, she says. how we understand each other.” “It’s how we change, how we  understand each other”. 

In Letterlijke Portretten en Figuurlijke Brieven, Eva van Bemmelen invites us to read painting as both text and sound, me mory and encounter. A space where letters hold the intimacy of portraits, and where abstraction becomes a form of care.